Non sei cando voltarei a participar como xurado nun concurso de gaiteiros.Eu que me sinto gaiteiro, admiro a calquera que coa dignidade debida faga soar unha gaita, e son consciente de que moitos dos gaiteiros que soben a un escenario cando eu estou de xurado son extraordinarios intérpretes e artistas que poderían perfectamente ser xurados tan competentes coma min ou máis se cabe.
Obviamente cando alguén se apunta para un concurso ten que ter a madurez ou humildade necesaria para aceptar o veredicto dun xurado que como todos sabemos é froito das circunstancias particulares de cada ocasión.O que gana ou perde un concurso no é o mellor ou o peor, senón que esa etiqueta é válida para un momento moi concreto nunhas circunstancias determinadas, por iso quizais os concursos son moi bos para quen non teña nada que perder e poda gañar algo, pero poden ser desaconsellables para quen tendo xa un prestixio recoñecido ponse en disposición de que o puntúen nun momento determinado...Estando de xurado e presentándose diante gaiteiros de prestixio con discos e demais só queda abstraerse do curriculum e pensar friamente no momento e nas circunstancias do concurso, na idoneidade do repertorio presentado e por que non, no gusto subxectivo por un tipo de agrupación ou estilo de tocar,...se por enriba coñeces ós gaiteiros ou tes certa amistade con eles a cousa será aínda máis difícil,...polo tanto o concurso debe entenderse como un xogo de rol no que a uns tócalle estar cun papel e a outros con outro, conscientes de que podería ser a inversa pero asumindo ese papel por circunstancias.É curioso como algúns gaiteiros logo do concurso son capaces de disertar e argumentar razóns diversas que poñen en tela de xuízo o resultado,pero eses mesmos non queren nin de lonxe participar sendo xurado de ningún concurso...Eu cando me toca estar de xurado simplemente asumo un rol e procuro aplicar ás bases según o meu criterio ó tempo que lle fago un favor ós organizadores, xa que a máxima contrapartida soen ser as dietas de traslado que cobras despois duns meses se hai sorte...Teño que dicir que tamén houbo moitos gaiteirazos que tras non gañar o concurso asumen ese momento con naturalidade coma “homes” e “mulleres” feitos e dereitos, seguramente con rabia interior, pero cunha dignidade e madurez que os fai verdadeiramente gaiteiros e sen culpabilizar nunca os membros do xurado que coma eles están condicionados nun guión preestablecido polas bases do concurso e circunstancias particulares...a vida sigue e no próximo escenario haberá outra comedia na que teremos quizais outros roles.Sería ideal que todos tiveramos esta percepción dos concursos coma unha oportunidade para disfrutar e xogar xuntos sen pretender ser gañadores antes de participar e sen que ninguén se sinta perdedor porque, aínda que sexa un tópico, o importante é a participación e o moito que se pode aprender e experimentar.
martes, 20 de julio de 2010
domingo, 20 de junio de 2010
HOMENAXE A HENRIQUE OTERO :GRAZAS A CASE TODOS
Mª Xosé López máis eu fomos os que nos tocou nesta ocasión tirar máis do evento.Creo que podo falar en nome dos dous se manifesto que os que nos sumamos ó acto o fixemos incondicionalmente e dende ó principio.Onte a tarde foi un privilexio contar en primeiro lugar coa colaboración dos participantes que de xeito xeneroso quixeron ter un sitio.Contar coa presenza de tan extraordinarios artistas como persoas é algo que non se pode ver a diario. Luís Caruncho e Bieito Lobariñas trouxeron a frescura das súa regueifas para o mestre, Noitarega amosou unha vez máis a súa calidade e afecto polo homenaxeado, Contracochenos estrearon obras fermosísimas para a ocasión, A agrupación Breogán de Moaña deu conta do afecto sincero e do presente como mestre de Henrique, Juanjo Fernández sorprendeunos a todos coa súa intervención guitarrística...Pola parte máis “académica” foi tamén impresionante a participación: Ernesto Campos estreou un tema con variacións do propio Otero coa colaboración de Xose Oliveira, Xosé Miguélez tamén fixo unha marabillosa interpretación acompañado ó piano por Pablo Diago representando o fito de ser o primeiro titulado superior en música tradicional galega e agradecéndollo explicitamente ó mestre. Rebeca Carrera, a pesar de estar lesionada, tamén achegouse coas súas muletas a participar como público. Non sei que dicir de Beatriz Riobó e de Alejo Amoedo tamén profesores do conservatorio superior dun nivel artístico extraordinario e recoñecido o que non lles impide participar mantendo case o anonimato.Tamén quero destacar que o vicedirector, Jesús, que representaba á dirección do Conservatorio Superior fixo moito máis do que se pode imaxinar por facilitarnos as cousas a pesares de non coñecernos de nada e de levar pouco tempo en Galicia demostrando que a sensibilidade cara á música tradicional non é cuestión de ser máis ou menos nacionalista ou galeguista, senón sobre todo de ser persoa e xente de ben ...Tamén, por que non, teño que agradecerlle ó concelleiro de patrimonio que estivera máis de tres horas con nós aguantando o xeito peculiar de dar as gracias de Henrique e a Francisco Gil Dopazo ás súas palabras en nome da Asociación de gaiteiros galegos.
Quero rematar coa sentida emoción da primeira persoa que concluíu no ano 1982 os estudos de gaita que por aquel entón se impartían : a miña compañeira e co-presentadora do acto Mª Xosé López que foi a que encarnou o sentimento de moitos de nós nas fermosas palabras de agradecemento que adicou a Henrique...Se falei dos que participaron no escenario non menos importantes foron os que se achegaron fisicamente dende toda Galicia ó auditorio Martín Códax e fixeron que a tarde do Sábado 19 de Xuño fora irrepetible: Xosé e Álvaro Seivane, Antón Corral, Rodrigo Romaní,Anxo Pintos , e moitos outros que queirades ou non fóchedes tan importantes nas butacas como os outros no escenario, así como os moitos que sen poder achegarse compartían dende a distancia esa parada no tempo convertida na homenaxe ó gaiteiro do Fragoso polo seu LXXX aniversario. Non podo agradecer case nada á prensa galega ( a excepción de Galicia Hoxe) que tiña cumprida información do evento e non foi quen de adicarlle algo máis que unha nota na axenda...pero cando temos certa idade xa sabemos de sobra que o verdadeiramente importante para as nosas vidas case nunca sale no periódico...
Quero rematar coa sentida emoción da primeira persoa que concluíu no ano 1982 os estudos de gaita que por aquel entón se impartían : a miña compañeira e co-presentadora do acto Mª Xosé López que foi a que encarnou o sentimento de moitos de nós nas fermosas palabras de agradecemento que adicou a Henrique...Se falei dos que participaron no escenario non menos importantes foron os que se achegaron fisicamente dende toda Galicia ó auditorio Martín Códax e fixeron que a tarde do Sábado 19 de Xuño fora irrepetible: Xosé e Álvaro Seivane, Antón Corral, Rodrigo Romaní,Anxo Pintos , e moitos outros que queirades ou non fóchedes tan importantes nas butacas como os outros no escenario, así como os moitos que sen poder achegarse compartían dende a distancia esa parada no tempo convertida na homenaxe ó gaiteiro do Fragoso polo seu LXXX aniversario. Non podo agradecer case nada á prensa galega ( a excepción de Galicia Hoxe) que tiña cumprida información do evento e non foi quen de adicarlle algo máis que unha nota na axenda...pero cando temos certa idade xa sabemos de sobra que o verdadeiramente importante para as nosas vidas case nunca sale no periódico...
HOMENAXE A HENRIQUE OTERO : MISIÓN IMPOSIBLE
Se por homenaxe entendemos a situación consistente en que unha serie de persoas falen ou fagan algo adicado a unha persoa homenaxeada por calquera circunstancia que o propicie, mentres mantén unha actitude contemplativa e se deixa levar polas emocións temos que concluír que no caso de “ O Gaiteiro do Fragoso” iso é misión imposible.
Henrique Otero chegou á súa propia homenaxe case dúas horas antes de que comezara o acto para que todo estivera ó seu gusto, fixo de anfitrión e de mestre de cerimonias e case deixa sen traballo ós que nos tocara facer de presentadores circunstanciais, elixiu a orde do evento e interveu tantas veces como quixo alongando pola súa conta o acto polo menos corenta minutos xa que durou tres horas fronte as dúas inicialmente previstas.
Todos os que alí estabamos e coñeciamos a Henrique asumimos de inmediato o que estaba a suceder e, o mesmo tempo, sorprendémonos por enésima vez de que o noso mestre seguira trinta anos despois igualiño, coa mesma enerxía e forza que nos anos oitenta.
Tampouco foi estraño para moitos que case rexeitara os agasallos porque “non teño onde metelos”, ou que lle comentara ós Seivane que a palleta que lle puxeran no punteiro que lle regalaron había que amañala mellor, ou que lle dixera ó concelleiro de patrimonio-que aguantou como un campión as tres horas do acto e viña substituíndo o concelleiro de cultura-que despois de traballar cincuenta anos no concello “non era moito”(o agasallo que lle deu)...
Pero Henrique tiña todo previsto (ou iso cría) e para rematar quería que lle tocaran o “cumpleanos feliz”, aínda que no escenario simulou sorprenderse...así é o noso mestre....
Custounos bastante ós Raigames(a primeira banda de gaitas da cidade olívica dirixida por Henrique polo 1982) manternos no anonimato para intentar darlle a única sorpresa da que fomos capaces de saír airosos, e alí estabamos ó remate do acto , trinta anos despois quince representantes daquela agrupación tan pioneira como xenuína que quizais conseguimos abrandar por fin as mostras externas de sensibilidade do mestre e a nosa propia durante uns minutos...
Meus amigos,penso que agasallamos a Henrique dun xeito fermoso e que todos os que participamos temos que sentirnos ben,moi ben, polo que fomos quen de facer, e non só porque conseguimos recoñecerlle o seu maxisterio e a súa importancia na historia da gaita e nas nosa vidas, senón porque foi unha demostración do que un colectivo de xente de ben pode chegar a facer có único interese de manifestar que podemos ser herdeiros e portadores dignos dunha tradición que sigue viva e que pode rexurdir con forza e frescura aíinda que pasen décadas.
Henrique Otero chegou á súa propia homenaxe case dúas horas antes de que comezara o acto para que todo estivera ó seu gusto, fixo de anfitrión e de mestre de cerimonias e case deixa sen traballo ós que nos tocara facer de presentadores circunstanciais, elixiu a orde do evento e interveu tantas veces como quixo alongando pola súa conta o acto polo menos corenta minutos xa que durou tres horas fronte as dúas inicialmente previstas.
Todos os que alí estabamos e coñeciamos a Henrique asumimos de inmediato o que estaba a suceder e, o mesmo tempo, sorprendémonos por enésima vez de que o noso mestre seguira trinta anos despois igualiño, coa mesma enerxía e forza que nos anos oitenta.
Tampouco foi estraño para moitos que case rexeitara os agasallos porque “non teño onde metelos”, ou que lle comentara ós Seivane que a palleta que lle puxeran no punteiro que lle regalaron había que amañala mellor, ou que lle dixera ó concelleiro de patrimonio-que aguantou como un campión as tres horas do acto e viña substituíndo o concelleiro de cultura-que despois de traballar cincuenta anos no concello “non era moito”(o agasallo que lle deu)...
Pero Henrique tiña todo previsto (ou iso cría) e para rematar quería que lle tocaran o “cumpleanos feliz”, aínda que no escenario simulou sorprenderse...así é o noso mestre....
Custounos bastante ós Raigames(a primeira banda de gaitas da cidade olívica dirixida por Henrique polo 1982) manternos no anonimato para intentar darlle a única sorpresa da que fomos capaces de saír airosos, e alí estabamos ó remate do acto , trinta anos despois quince representantes daquela agrupación tan pioneira como xenuína que quizais conseguimos abrandar por fin as mostras externas de sensibilidade do mestre e a nosa propia durante uns minutos...
Meus amigos,penso que agasallamos a Henrique dun xeito fermoso e que todos os que participamos temos que sentirnos ben,moi ben, polo que fomos quen de facer, e non só porque conseguimos recoñecerlle o seu maxisterio e a súa importancia na historia da gaita e nas nosa vidas, senón porque foi unha demostración do que un colectivo de xente de ben pode chegar a facer có único interese de manifestar que podemos ser herdeiros e portadores dignos dunha tradición que sigue viva e que pode rexurdir con forza e frescura aíinda que pasen décadas.
sábado, 1 de mayo de 2010
La autoridad del profesorado y los políticos
Ahora resulta que se va a legislar para conseguir que los alumnos nos tengan respeto, y nos lo dicen así como si un padre pudiese de la noche a la mañana conseguir el respeto de sus hijos…
Todos sabemos que las personas son respetadas cuando son capaces de ganarse ese respeto. No estoy queriendo decir nada en contra de mis colegas profesores, no me entiendan mal, lo que ocurre es que todos sabemos que por mucha ley que se apruebe, las cosas, en el fondo, no cambiarán nada si los políticos se conformar con lo fácil: legislar un poquito sobre el tema y a dormir tranquilos…pues no señores, no, la cosa no es tan fácil ni el análisis tan simple. Primero de todo habría que investigar, sí, la famosa I+D+I. Investigar para saber qué pasa de verdad, por qué, por ejemplo, hay profesorado actualmente muy respetado por el alumnado y otro que, en cambio, es víctima de toda clase de improperios por ese mismo alumnado. Cuando menos es motivo de reflexión ¿no?.
A lo mejor llegamos a ciertas conclusiones como la de que la mayoría del profesorado de secundaria no posee formación “real” de pedagogía, psicología de la educación…(muchos en una semana o en un mes han conseguido la habilitación como docentes), herramientas básicas para poder lidiar con la gran complicación- es cierto- que esta sociedad heterogénea y mal educada por ella misma y por los medios de comunicación nos demanda cada día a través del alumnado que manifiesta más tarde o más temprano en las aulas los problemas y carencias sociales y familiares.
A lo mejor concluimos también que si el profesor con este complejo panorama tiene que soportar grupos numerosos de alumnos, alumnado que interrumpe constantemente la labor docente pero que el centro educativo no puede derivar o atender aparte por las limitaciones de plantillas y restricciones o porque otras instituciones como los ayuntamientos tampoco articulan medidas suficientes de apoyo a las familias cuando se hace necesario, si además las aulas físicamente apenas pueden contener a treinta o más alumnos grandecitos y hormonalmente bien dotados, si no se pueden hacer todos los desdobles necesarios, grupos de refuerzo o reducir el número de alumnos por aula…si además no existe un sistema riguroso de formación del profesorado que le libere periódicamente de clases para su reciclaje evitando, por ejemplo, que el alumnado esté mucho más preparado que muchos profesores para las nuevas tecnologías, o para adaptarse en todo lo necesario a los nuevos tiempos educativos…No, no es tan fácil como legislar, y de nuevo los políticos llenan sus bocas para convencernos de que una norma legal va a substituir y a solucionar los graves problemas estructurales que provocan todo lo demás .
Muchos somos escépticos de nuevo porque o lo ignoran o nos engañan y ninguno de los dos supuestos es alentador. El problema de la autoridad del profesor no es un problema en sí mismo sino un síntoma de la enfermedad del sistema educativo de este país que pretende lograr en las aulas lo que fuera de ellas contradice, mientras los medios de comunicación mayoritariamente maleducan a nuestros hijos y dan las coartadas perfectas a estos políticos de receta fácil que no son capaces o no quieren poner lo que hay que poner encima de la mesa. Nos comparamos con países que dedican a su educación mucho más presupuesto, países que tienen claro que el futuro de verdad es el de un buen sistema educativo más allá incluso de las aulas, mientras eso no cale en nuestra clase política este país será de tercera división porque dependerá siempre del poder económico y mediático al que quizás le interesa que la gente trabaje, consuma y piense poco aunque sea para bien.
Todos sabemos que las personas son respetadas cuando son capaces de ganarse ese respeto. No estoy queriendo decir nada en contra de mis colegas profesores, no me entiendan mal, lo que ocurre es que todos sabemos que por mucha ley que se apruebe, las cosas, en el fondo, no cambiarán nada si los políticos se conformar con lo fácil: legislar un poquito sobre el tema y a dormir tranquilos…pues no señores, no, la cosa no es tan fácil ni el análisis tan simple. Primero de todo habría que investigar, sí, la famosa I+D+I. Investigar para saber qué pasa de verdad, por qué, por ejemplo, hay profesorado actualmente muy respetado por el alumnado y otro que, en cambio, es víctima de toda clase de improperios por ese mismo alumnado. Cuando menos es motivo de reflexión ¿no?.
A lo mejor llegamos a ciertas conclusiones como la de que la mayoría del profesorado de secundaria no posee formación “real” de pedagogía, psicología de la educación…(muchos en una semana o en un mes han conseguido la habilitación como docentes), herramientas básicas para poder lidiar con la gran complicación- es cierto- que esta sociedad heterogénea y mal educada por ella misma y por los medios de comunicación nos demanda cada día a través del alumnado que manifiesta más tarde o más temprano en las aulas los problemas y carencias sociales y familiares.
A lo mejor concluimos también que si el profesor con este complejo panorama tiene que soportar grupos numerosos de alumnos, alumnado que interrumpe constantemente la labor docente pero que el centro educativo no puede derivar o atender aparte por las limitaciones de plantillas y restricciones o porque otras instituciones como los ayuntamientos tampoco articulan medidas suficientes de apoyo a las familias cuando se hace necesario, si además las aulas físicamente apenas pueden contener a treinta o más alumnos grandecitos y hormonalmente bien dotados, si no se pueden hacer todos los desdobles necesarios, grupos de refuerzo o reducir el número de alumnos por aula…si además no existe un sistema riguroso de formación del profesorado que le libere periódicamente de clases para su reciclaje evitando, por ejemplo, que el alumnado esté mucho más preparado que muchos profesores para las nuevas tecnologías, o para adaptarse en todo lo necesario a los nuevos tiempos educativos…No, no es tan fácil como legislar, y de nuevo los políticos llenan sus bocas para convencernos de que una norma legal va a substituir y a solucionar los graves problemas estructurales que provocan todo lo demás .
Muchos somos escépticos de nuevo porque o lo ignoran o nos engañan y ninguno de los dos supuestos es alentador. El problema de la autoridad del profesor no es un problema en sí mismo sino un síntoma de la enfermedad del sistema educativo de este país que pretende lograr en las aulas lo que fuera de ellas contradice, mientras los medios de comunicación mayoritariamente maleducan a nuestros hijos y dan las coartadas perfectas a estos políticos de receta fácil que no son capaces o no quieren poner lo que hay que poner encima de la mesa. Nos comparamos con países que dedican a su educación mucho más presupuesto, países que tienen claro que el futuro de verdad es el de un buen sistema educativo más allá incluso de las aulas, mientras eso no cale en nuestra clase política este país será de tercera división porque dependerá siempre del poder económico y mediático al que quizás le interesa que la gente trabaje, consuma y piense poco aunque sea para bien.
sábado, 3 de abril de 2010
HOMENAXE A ENRIQUE OTERO LXXX ANIVERSARIO.19 DE XUÑO CONSERVATORIO SUPERIOR DE MÚSICA DE VIGO 18 HORAS
Representa a dignificación popular da gaita galega no mundo da música. Primeiro profesor deste instrumento nun conservatorio, gravou recentemente en solitario. Figura de transición entre o gaiteiro tradicional e o gaiteiro músico actual. Membro da banda municipal de música de Vigo pero gaiteiro vocacional. A súa importancia reside en ser o primeiro profesor de gaita galega nun conservatorio oficial (Vigo 1971) . Do seu maxisterio sairán outros tantos profesores gaiteiros (homes e mulleres) que forman xa unha nova xeración de músicos-gaiteiros cunha preparación técnica e cultural distinta ó anterior. Tamén, e como consecuencia do dito, publica o primeiro método de gaita realizado por un gaiteiro: Leccións de Gaita[1]. Contamos con gravacións importantes: catro sinxelos e un LP co seu grupo “OS CRUCEIROS” do que formaba parte dende 1959 xunto con Xesús Portela (irmán de Ricardo). A súa gran dedicación á composición de música para gaita consegue que o seu catálogo estimado de pezas para este instrumento supere as duascentas polo momento. Recentemente gravou en solitario quince das súas obras mais representativas[2]. Enrique Otero viviu de cheo a dictadura española e nela inserta a súa actividade gaiteira, por iso forma parte indiscutible do grupo de gaiteiros e músicos que mantiveron viva a tradición nunha época tan delicada. A pesar do seu carácter independente sempre mantivo un contacto permanente co mundo tradicional, como exemplo a foto elixida por J.L.Calle na que comparte grupo cos irmáns Portela xa no ano 1961[3].
· TESE DE DOUTORAMENTO DE XAIME ESTÉVEZ 2006
· ESTÉVEZ,X.(2008) AS GRAVACIÓNS DA MÚSICA GALEGA (1975-2000).AGADIC-TRISTRAM
[1] Otero Covelo,E.(1978). Leccións de Gaita. Galaxia. Vigo.
[2] Otero,H. (2001). O gaiteiro do Fragoso.Boa music. Vigo.
[3] Calle,J.L. (1988). op. cit. p. 41.
domingo, 14 de febrero de 2010
Conservatorios de música: revolución pendente
Conservatorios de música : revolución pendente
Coñezo perfectamente o pasado e o presente destas institucións. No pasado como alumno dende 1974 ata 1991, e como profesor e director no ensino público e tamén no privado (1983-1999).No presente como pai de alumnos....Hai que recoñecer que determinadas cuestións melloraron e non teñen nada que ver co de fai vinte ou trinta anos.A calidade no ensino instrumental é hoxe equiparable en moitas especialidades e centros á de calquera outro punto do Estado, os alumnos poden estudiar moitos anos acadando gran nivel en algúns casos porque o profesorado é importado- cubanos,rusos ou lituanos- (tamén doutras zonas do Estado como a comunidade valenciana) cunha categoría profesional altísima en relación coa tradición que aquí había e que pouco a pouco trasladan os nosos fillos e fillas que empezan ademáis a ser profesores da nova xeración.Este incuestionable cambio de panorama na calidade artística da maioría das especialidades instrumentais non foi acompañada ata agora por un cambio nas estructuras educativas dos conservatorios que permanecen en moitas cuestións ancorados nun pasado decimonónico que ninguén parece querer mover a pesares dos cambios lexislativos que representan as boas intencións non cumpridas en demasiados casos.Pero que aspectos son os que me fan reflexionar así?.Agora vamos a eles.
Difícil compatibilidade dos estudios xerais cós musicais.No pasado era posible facer asignaturas soltas, examinarse por libre á vez que por oficial no mesmo curso, en xuño ou en setembro.Este caos sen embargo permitíunos a moitos adaptar os estudos musicais ás posibilidades de tempo en relación cós estudios de primaria e secundaria.Hoxendía isto é máis complicado e o alumnado ten a obriga implacable de facer cursos completos nos que non hai contemplacións nin clemencia para as situacións de compatibilidade có ensino xeral.O alumnado é machacado por partida dobre nos centros de ensino secundario(algúns optan por ocultar que están no conservatorio para evitar ser estigmatizados negativamente) e nos conservatorios onde os obrigan sen contemplación moitas veces fora de horarios habituais a audicións,exames ou “excursións” extra. Esta situación agrávase porque os horarios de un e de outros parecen estar pensados para castigalos ainda máis e provocar ilóxicos desprazamentos para unha hora nas frías e escuras tardes de inverno...O bacharelato musical de recente implantación quere aliviar este desaguisado poñendo “tellas bonitas” a un edificio mal cimentado porque para chegar a ese bacharelato con un nivel musical aceptable o alumnado ten que pasar o calvario anterior de oito anos de estudos mal planificados.
A Pedagoxía nos Conservatorios tamén é un tema pendente.Pensemos que na formación do profesorado destes centros en xeral non se contempla esta formación salvo como unha maquillaxe, resultado: o profesorado pode ter boas ou nulas capacidades pedagóxicas e como nunha tómbola os pais esperaremos ter un boleto premiado...isto provoca que a rendibilidade do ensino nos conservatorios está ó pairo da boa sorte pero non dunha planificación de mínimos no eido pedagóxico. Esta deriva podemos trasladala á formación e apoio da administración á función directiva-unha das eivas compartidas có ensino xeral-pero neste caso cun matiz adicional porque é sabido que os músicos- como artistas que son- non se educaron ou formaron coa idea de burocratizar o seu traballo, o que provoca que só excepcionalmente ou despois de moitos anos de experiencia podamos falar de equipos directivos eficaces, pola irresponsabilidade da administración educativa que parece contentarse con manter unha situación así, impropia xa, o meu xuizo, dun país que quere estar no contexto europeo.
Se eu fora Conselleiro de educación non dubidaría en traballar polas seguintes medidas :
1.- Creación de centros de secundaria con grupos especiais de alumnos de Conservatorio, nos que se artellaran horarios optimizados nos que o alumnado- por dicir algo concreto- as cinco da tarde marcharan á súa casa con todas as clases(ensino xeral e musical) feitas.Isto ademáis propiciaría que poiderán ter clases de música pola mañán aproveitando debidamente ó profesorado e conservatorios.Ademáis acabaría coa discriminación a este tipo de alumnado e sería unha axuda increíble para a loxística familiar.
2.- Plan especial de optimización pedagóxica nos conservatorios.Nomeando especialistas encargados de apoiar nas planificacións pedagóxicas ós distintos departamentos cun seguimento constante e motivante no que o profesorado tivera un apoio para mellorar a súa función docente en canto a pedagoxía sobre todo dos máis cativos.
3.- Plan de apoio ós equipos directivos e xefes de departamento.Onde tamén houbera unha formación especial planificada e un apoio constante a todos aqueles profesores cunha responsabilidade especial, axudándolles a ser máis competentes e eficaces na súa función coa mellora que suporá para o total do centro educativo.
Como se pode observar non se trata de culpabilizar ós traballadores dos centros, sería inxusto.É o sistema o que está carente de resortes que permitan aproveitar ese capital humano o mellor posible.Son os políticos e os responsables da administración educativa os que poden e deben acometer con firmeza estas reformas.O contrario significa seguir estando á cola na planificación educativa e musical do contexto no que pretendemos pertencer.
Coñezo perfectamente o pasado e o presente destas institucións. No pasado como alumno dende 1974 ata 1991, e como profesor e director no ensino público e tamén no privado (1983-1999).No presente como pai de alumnos....Hai que recoñecer que determinadas cuestións melloraron e non teñen nada que ver co de fai vinte ou trinta anos.A calidade no ensino instrumental é hoxe equiparable en moitas especialidades e centros á de calquera outro punto do Estado, os alumnos poden estudiar moitos anos acadando gran nivel en algúns casos porque o profesorado é importado- cubanos,rusos ou lituanos- (tamén doutras zonas do Estado como a comunidade valenciana) cunha categoría profesional altísima en relación coa tradición que aquí había e que pouco a pouco trasladan os nosos fillos e fillas que empezan ademáis a ser profesores da nova xeración.Este incuestionable cambio de panorama na calidade artística da maioría das especialidades instrumentais non foi acompañada ata agora por un cambio nas estructuras educativas dos conservatorios que permanecen en moitas cuestións ancorados nun pasado decimonónico que ninguén parece querer mover a pesares dos cambios lexislativos que representan as boas intencións non cumpridas en demasiados casos.Pero que aspectos son os que me fan reflexionar así?.Agora vamos a eles.
Difícil compatibilidade dos estudios xerais cós musicais.No pasado era posible facer asignaturas soltas, examinarse por libre á vez que por oficial no mesmo curso, en xuño ou en setembro.Este caos sen embargo permitíunos a moitos adaptar os estudos musicais ás posibilidades de tempo en relación cós estudios de primaria e secundaria.Hoxendía isto é máis complicado e o alumnado ten a obriga implacable de facer cursos completos nos que non hai contemplacións nin clemencia para as situacións de compatibilidade có ensino xeral.O alumnado é machacado por partida dobre nos centros de ensino secundario(algúns optan por ocultar que están no conservatorio para evitar ser estigmatizados negativamente) e nos conservatorios onde os obrigan sen contemplación moitas veces fora de horarios habituais a audicións,exames ou “excursións” extra. Esta situación agrávase porque os horarios de un e de outros parecen estar pensados para castigalos ainda máis e provocar ilóxicos desprazamentos para unha hora nas frías e escuras tardes de inverno...O bacharelato musical de recente implantación quere aliviar este desaguisado poñendo “tellas bonitas” a un edificio mal cimentado porque para chegar a ese bacharelato con un nivel musical aceptable o alumnado ten que pasar o calvario anterior de oito anos de estudos mal planificados.
A Pedagoxía nos Conservatorios tamén é un tema pendente.Pensemos que na formación do profesorado destes centros en xeral non se contempla esta formación salvo como unha maquillaxe, resultado: o profesorado pode ter boas ou nulas capacidades pedagóxicas e como nunha tómbola os pais esperaremos ter un boleto premiado...isto provoca que a rendibilidade do ensino nos conservatorios está ó pairo da boa sorte pero non dunha planificación de mínimos no eido pedagóxico. Esta deriva podemos trasladala á formación e apoio da administración á función directiva-unha das eivas compartidas có ensino xeral-pero neste caso cun matiz adicional porque é sabido que os músicos- como artistas que son- non se educaron ou formaron coa idea de burocratizar o seu traballo, o que provoca que só excepcionalmente ou despois de moitos anos de experiencia podamos falar de equipos directivos eficaces, pola irresponsabilidade da administración educativa que parece contentarse con manter unha situación así, impropia xa, o meu xuizo, dun país que quere estar no contexto europeo.
Se eu fora Conselleiro de educación non dubidaría en traballar polas seguintes medidas :
1.- Creación de centros de secundaria con grupos especiais de alumnos de Conservatorio, nos que se artellaran horarios optimizados nos que o alumnado- por dicir algo concreto- as cinco da tarde marcharan á súa casa con todas as clases(ensino xeral e musical) feitas.Isto ademáis propiciaría que poiderán ter clases de música pola mañán aproveitando debidamente ó profesorado e conservatorios.Ademáis acabaría coa discriminación a este tipo de alumnado e sería unha axuda increíble para a loxística familiar.
2.- Plan especial de optimización pedagóxica nos conservatorios.Nomeando especialistas encargados de apoiar nas planificacións pedagóxicas ós distintos departamentos cun seguimento constante e motivante no que o profesorado tivera un apoio para mellorar a súa función docente en canto a pedagoxía sobre todo dos máis cativos.
3.- Plan de apoio ós equipos directivos e xefes de departamento.Onde tamén houbera unha formación especial planificada e un apoio constante a todos aqueles profesores cunha responsabilidade especial, axudándolles a ser máis competentes e eficaces na súa función coa mellora que suporá para o total do centro educativo.
Como se pode observar non se trata de culpabilizar ós traballadores dos centros, sería inxusto.É o sistema o que está carente de resortes que permitan aproveitar ese capital humano o mellor posible.Son os políticos e os responsables da administración educativa os que poden e deben acometer con firmeza estas reformas.O contrario significa seguir estando á cola na planificación educativa e musical do contexto no que pretendemos pertencer.
miércoles, 10 de febrero de 2010
No mes de Xullo de 2008(despois dun ano na xefatura de estudios) redactei este artigo-proposta que agora reproduzo aquí xa que está inédito e como veredes ainda é hoxe de máis actualidade.
MEDIDAS URXENTES POLA CALIDADE NO ENSINO SECUNDARIO
Xaime Estévez Vila
Doutor en Ciencias da Educación
Polo que estamos a comprobar últimamente as medidas que pretenden unha calidade na educación parecen estar tomadas dende as alturas pero non a pé de obra.
Cuestións como as novas materias que se introducen,a reducción ou ampliación horaria nalgunha delas,os cambios no curriculo ou no sistema de avaliación,...non deixan de ser unha maquillaxe inútil se antes non se abordan problemas ou cuestións básicas e candentes no día a día dos centros educativos.Engadido a esta falta de “puntería” dos mandatarios políticos por atinar nos verdadeiros problemas na educación deste país,hai colectivos que invirten os seus esforzos en loitar por exemplo contra os “perigros” que acechan ó idioma de Cervantes ou asociacións de pais e nais que tampouco,o meu parecer, saben contribuir a que os políticos se ocupen do verdadeiramente importante....O certo é que para os que estamos “a pé de obra” e visualizamos día a día as verdadeiras dificultades-algunhas delas estructurais- do sistema educativo, non podemos deixar de acumular certa perplexidade cando comprobamos como os distintos signos políticos,e por ende, a clase política en xeral , permanece autista deles ó tempo que se lles enche a boca con etiquetas de proxectos europeos a gran nivel que denotan-cunha análise como esta- a súa falta de visión real dos problemas ou a incompetencia para resolvelos.Con este panorama a desidia e a falta de ilusión da comunidade educativa non pode ir a menos.
Evidentemente a crise da sociedade actual en canto á atención ós menores está na raíz do problema.A lexislación educativa, o que se pretende transmitir ás novas xeracións como bó está en total contradicción coa dinámica social.O poderoso mundo da imaxe e as telecomunicacións está ó marxe da educación dos noso fillos e como se se tratara dunha “patente de corso” os medios asaltan cotidianamente as mentes dos menores sacándolles da cabeza ideas como a solidariedade, a honestidade, o respecto, o saber estar, a dignidade,...ideas que o sistema educativo pretende paradóxicamente inculcarlles.Este é un tema que en sí mesmo daría para moito, ninguén parece querer abrir esa caixa de Pandora. De tódolos xeitos pódense apuntar aquí algunhas medidas concretas para axudar a que os centros de secundaria avancen e senten as bases para unha mellor calidade na educación, quedando pendente sen embargo a verdadeira revolución que suporía poñer patas arriba a unha sociedade que sistemáticamente maleduca os seus cidadáns fora dos centros educativos.
Alumnado,profesorado e equipos directivos van a ser os eixos das seguintes propostas concretas :
Alumnado : o máis urxente é evitar o alumnado entre 14 e 16 anos que non quere estar nos centros de ensino obrigatorio o que se chama “obxectores da educación”. A medida proposta é que podan orientarse hacia centros de Formación Profesional onde comencen xa unha actividade próxima a unha vida profesional, que é o que queren moitos destes alumnos.Podemos estar a falar de un 5-10% do alumnado (dous por aula) que distorsionan permanentemente a actividade docente sendo ademáis un malísimo exemplo e contribuíndo a que outros alumnos emulen as súas actitudes negativas.Orientando debidamente a este alumnado a calidade educativa subiría automáticamente moitos enteiros porque o clima de aprendizaxe sería óptimo en relación co actual.
Profesorado: a desmotivación do profesorado é máis que evidente,unha razón é o punto anterior.Por outra banda é sabido que o trato da administración a un profesor que o da todo e a outro que regatea a súa dedicación é exactamente o mesmo o que non parece ter lóxica e o que contribue a que co paso dos anos se burocratice a función docente. A medida proposta sería alongar a fase de prácticas do novo profesorado ata tres anos(como noutros países)cun seguimento que garantizara a asunción de hábitos competentes, e a defensa obrigada dunha memoria docente cada certo tempo(cinco anos) para o profesorado veterano cun informe favorable da inspección educativa que lle prorrogase ou non o destino conseguido.Todo esto se traduce nun seguimento e apoio permanente da función docente cun control mínimo que impida a desidia e a lei do todo vale, así como o recoñecemento á boa función docente.
Equipo directivo : Na actualidade os equipos directivos dos centros son os “pringados” de turno, a proba é que ninguén quere asumir ningún cargo.Esta situación é esperpéntica e máis esperpéntico é que se manteña.Imaxinemos unha empresa onde os directivos sexan os peores remunerados en relación co seu traballo,que ademáis non teñan ningún tipo de poder sobre as renovacións da plantilla, plantilla que ademáis lles esixe permanentemente que cumplan coas súas obrigas e non lles fagan traballar máis da conta,imaxinemos que non tiveran poder para obrigar os seus operarios a manexar as máquinas ou material tecnolóxico correctamente,onde ademáis os propios traballadores podan pasar a ser con toda probabilidade xefes dos propios directivos no futuro, imaxinemos que esta dirección non ten ningunha influencia nin opinión no futuro da empresa....é difícil de imaxinar ¿verdade?.Pois así é na actualidade,polo menos nos centros de secundaria que coñezo. A medida proposta sería dotar as direccións dos centros de cuotas de poder para poder obrigar a unha reciclaxe ó profesorado que o precise ou poder solicitar a renovación do bó profesorado ou vetar a renovación nese centro do que non cumpla uns mínimos (no caso de profesorado non fixo),tamén poder facer informes positivos para primar ó profesorado eficiente con puntuación adicional.Pero quizais o verdadeiro debate está na profesionalización da función directiva e por suposto na remuneración e compensacións acordes coa súa responsabilidade. Xullo 2008
MEDIDAS URXENTES POLA CALIDADE NO ENSINO SECUNDARIO
Xaime Estévez Vila
Doutor en Ciencias da Educación
Polo que estamos a comprobar últimamente as medidas que pretenden unha calidade na educación parecen estar tomadas dende as alturas pero non a pé de obra.
Cuestións como as novas materias que se introducen,a reducción ou ampliación horaria nalgunha delas,os cambios no curriculo ou no sistema de avaliación,...non deixan de ser unha maquillaxe inútil se antes non se abordan problemas ou cuestións básicas e candentes no día a día dos centros educativos.Engadido a esta falta de “puntería” dos mandatarios políticos por atinar nos verdadeiros problemas na educación deste país,hai colectivos que invirten os seus esforzos en loitar por exemplo contra os “perigros” que acechan ó idioma de Cervantes ou asociacións de pais e nais que tampouco,o meu parecer, saben contribuir a que os políticos se ocupen do verdadeiramente importante....O certo é que para os que estamos “a pé de obra” e visualizamos día a día as verdadeiras dificultades-algunhas delas estructurais- do sistema educativo, non podemos deixar de acumular certa perplexidade cando comprobamos como os distintos signos políticos,e por ende, a clase política en xeral , permanece autista deles ó tempo que se lles enche a boca con etiquetas de proxectos europeos a gran nivel que denotan-cunha análise como esta- a súa falta de visión real dos problemas ou a incompetencia para resolvelos.Con este panorama a desidia e a falta de ilusión da comunidade educativa non pode ir a menos.
Evidentemente a crise da sociedade actual en canto á atención ós menores está na raíz do problema.A lexislación educativa, o que se pretende transmitir ás novas xeracións como bó está en total contradicción coa dinámica social.O poderoso mundo da imaxe e as telecomunicacións está ó marxe da educación dos noso fillos e como se se tratara dunha “patente de corso” os medios asaltan cotidianamente as mentes dos menores sacándolles da cabeza ideas como a solidariedade, a honestidade, o respecto, o saber estar, a dignidade,...ideas que o sistema educativo pretende paradóxicamente inculcarlles.Este é un tema que en sí mesmo daría para moito, ninguén parece querer abrir esa caixa de Pandora. De tódolos xeitos pódense apuntar aquí algunhas medidas concretas para axudar a que os centros de secundaria avancen e senten as bases para unha mellor calidade na educación, quedando pendente sen embargo a verdadeira revolución que suporía poñer patas arriba a unha sociedade que sistemáticamente maleduca os seus cidadáns fora dos centros educativos.
Alumnado,profesorado e equipos directivos van a ser os eixos das seguintes propostas concretas :
Alumnado : o máis urxente é evitar o alumnado entre 14 e 16 anos que non quere estar nos centros de ensino obrigatorio o que se chama “obxectores da educación”. A medida proposta é que podan orientarse hacia centros de Formación Profesional onde comencen xa unha actividade próxima a unha vida profesional, que é o que queren moitos destes alumnos.Podemos estar a falar de un 5-10% do alumnado (dous por aula) que distorsionan permanentemente a actividade docente sendo ademáis un malísimo exemplo e contribuíndo a que outros alumnos emulen as súas actitudes negativas.Orientando debidamente a este alumnado a calidade educativa subiría automáticamente moitos enteiros porque o clima de aprendizaxe sería óptimo en relación co actual.
Profesorado: a desmotivación do profesorado é máis que evidente,unha razón é o punto anterior.Por outra banda é sabido que o trato da administración a un profesor que o da todo e a outro que regatea a súa dedicación é exactamente o mesmo o que non parece ter lóxica e o que contribue a que co paso dos anos se burocratice a función docente. A medida proposta sería alongar a fase de prácticas do novo profesorado ata tres anos(como noutros países)cun seguimento que garantizara a asunción de hábitos competentes, e a defensa obrigada dunha memoria docente cada certo tempo(cinco anos) para o profesorado veterano cun informe favorable da inspección educativa que lle prorrogase ou non o destino conseguido.Todo esto se traduce nun seguimento e apoio permanente da función docente cun control mínimo que impida a desidia e a lei do todo vale, así como o recoñecemento á boa función docente.
Equipo directivo : Na actualidade os equipos directivos dos centros son os “pringados” de turno, a proba é que ninguén quere asumir ningún cargo.Esta situación é esperpéntica e máis esperpéntico é que se manteña.Imaxinemos unha empresa onde os directivos sexan os peores remunerados en relación co seu traballo,que ademáis non teñan ningún tipo de poder sobre as renovacións da plantilla, plantilla que ademáis lles esixe permanentemente que cumplan coas súas obrigas e non lles fagan traballar máis da conta,imaxinemos que non tiveran poder para obrigar os seus operarios a manexar as máquinas ou material tecnolóxico correctamente,onde ademáis os propios traballadores podan pasar a ser con toda probabilidade xefes dos propios directivos no futuro, imaxinemos que esta dirección non ten ningunha influencia nin opinión no futuro da empresa....é difícil de imaxinar ¿verdade?.Pois así é na actualidade,polo menos nos centros de secundaria que coñezo. A medida proposta sería dotar as direccións dos centros de cuotas de poder para poder obrigar a unha reciclaxe ó profesorado que o precise ou poder solicitar a renovación do bó profesorado ou vetar a renovación nese centro do que non cumpla uns mínimos (no caso de profesorado non fixo),tamén poder facer informes positivos para primar ó profesorado eficiente con puntuación adicional.Pero quizais o verdadeiro debate está na profesionalización da función directiva e por suposto na remuneración e compensacións acordes coa súa responsabilidade. Xullo 2008
Suscribirse a:
Entradas (Atom)
